Oct 23, 2015

అర్ధమయితే ఒట్టు!

ఏమిటో ఈ ఇంగ్లీషు భాష !
తలకిందులుగా తపస్సుచేసినా ఒక్క ముక్కా తలకెక్కడంలా!
బడికి సెలవలు కందా అని నాలుగురోజులనుండీ , ఎడా పెడా చదివేస్తున్నా ...
ఊహు... అర్ధమయితే ఒట్టు! 

ఒకే ఒక్క వాక్యం కొరుకుడు పడక గిజగిజలాడుతున్నా. పైనుంచి,రేపో మాపో బడి తెరవగానే మా పిల్లలకి ఏం మొహం పెట్టుకొని పాఠాలు జెప్పేది ?

బాబ్బాబు ...ఎవరన్నా కుసింత ప్రయివేటు జెప్పి పుణ్యం కట్టుకొందురూ...!

అయ్యల్లారా , అమ్మల్లారా...
నా తెలుగు బుర్రను ముప్పతిప్పలు పెడుతోన్న
సదరు వాక్యమిదీ...

Rome wasn't built in a day !
ముందస్తు ధన్యవాదాలు !

***
All rights @ writer. Title,labels, postings and related copyright reserved.

Oct 22, 2015

జయం.విజయం. !


"అమ్మా, ధైర్యంగా ఉండు ! " ధైర్యం తెచ్చుకొని అన్నాను ఒక రోజు.
"ధైర్యంగానే ఉన్నా .  నేను ధైర్యంగా ఉంటేనేగా, మీరూ ధైర్యంగా ఉండేది " 
గొంతులోనుంచి ఊపిరితిత్తుల్లోనికి సాగుతోన్న గొట్టం పొడవునా... అమ్మ కంఠం  ధైర్యంగా ధ్వనించింది!

 కొండ మీదెక్కిన అమ్మ శక్తినే కాదు,
 గుండెలో ఉండాల్సిన అమ్మనూ , ఆమె అనామక జీవితాన్ని ,ఆమె అంతులేని బలాన్ని ,ఆకటివేళల అలసిన వేళల అడగని అండగా నిలిచే వైనాన్ని, అందిన దానిలోనే అన్నిటినీ అమర్చి సమర్ధంచగల ఆమె నేర్పునూ. ఆమెలో గల అపారమైన ధైర్యాన్ని ,
జ్ఞాపకం చేయదూ ఈ రోజు!

***
దసరా శుభాకాంక్షలు.
జయం.విజయం.దిగ్విజయం






All rights @ writer. Title,labels, postings and related copyright reserved.

Oct 15, 2015

గండుచీమ ....పేద్ద లడ్డూ ...!

మా పిల్లల్లో సృజనాత్మకత పొంగి పొర్లు తోందంటే నమ్మండి !
మొన్నటికి మొన్న, ఇద్దరి పిల్లల పుట్టిన రోజులూ ఒక్క రొజే వచ్చాయి.రాక రాక.
ఇక, పిల్లలంతా చేరి , రెండు రెండు బొమ్మలు గీసేసి.చక చక రంగులు నింపుతున్నారు. చెరొకటి ఇవ్వడానికి.
 గదిలో ఓ పక్కగా , నేల  మీద తన మానాన తాను  చక చక వెళుతోన్న గండుచీమను చూసింది మన శరణి .
"ఆక్కా ! నేను  ఆ చీమ బొమ్మే వేస్తా !" వెలుగుతోన్న ముఖంతో చెప్పింది. ఆ గండు చీమ వంకే చూస్తూ.
 "బొమ్మ సరే, రంగులేం వేస్తావ్?"    
ఎన్ని రంగులేస్తే అంత సంతోషం కదా పిల్లలకి నలుపు కన్నా’, అని ఆరా తీసింది అక్క.
"నల్ల రంగు."
"నల్లగా ఉంటుంది పరవాలేదా? రంగులేం ఉండవ్!" అక్క హెచ్చరించింది.
"సరే!"
అప్పటికే  పిల్లలు సీతాకోకచిలుకల నుంచి పూల తోటల దాక అనేక బొమ్మలు గీసేసారు. శరణి కూడా నీలం రంగు ,ఎర్ర రంగు తూనీగల బొమ్మలు గీసింది. 
కాసేపు ఆ గండు చీమతో పాటు నేల మీద పాకి , ఓ చిరిగిన కాగతం ముక్కమీదకు దానిని ఎక్కించుకొని , తిరిగివచ్చింది శరణి.
 " చీమని అలా పట్టుకోవచ్చా?" అక్క అడిగింది.
" చీమ బొమ్మ రాదు కదా అక్కా ?" నింపాదిగా చెప్పింది.
అక్క చీమ ఉన్న కాగితం ముక్కని జాగ్రత్తగా నేల మీద పెట్టింది.
 చక చక వెళుతోన్న చీమను చూస్తూ ,శరణి గబ గబ  ఓ పెద్ద బొమ్మ గీసింది.

"చీమ చిన్నదిగా ఉంటుంది. ఇంత పెద్ద చీమ బొమ్మేసావే ? " అక్క అడిగింది.
లడ్డూ పెద్దగా ఉంటది కదా?” శరణి ఎదురు ప్రశ్న వేసింది.
లడ్డూనా ?”
" ఈ బొమ్మ ఇస్తే , ఆదిత్య , తస్నీం లడ్డూలు ఇస్తారు కదా?"
"అవును"
"చీమకు లడ్డూ ఇష్టం కదా? "
"అయితే?"
"నేను పేద్ద చీమయిపోతా.., పేద్ద లడ్డూ తినేస్తా!"  ముక్తాయించింది శరణి"చాలా లడ్డూలు తినేస్తా!"
అదండీ విషయం !


All rights @ writer. Title,labels, postings and related copyright reserved.

Oct 11, 2015

నోరారా ...!


"శుభ్ శుభ్ బోలో" అని హిందీమిత్రులు అంటూంటే బావుందనుకొన్నా.
"శుభం కార్డు పడింది .ఇక బయలుదేరండి !" అంటే కథ ముగిసింది లెమ్మనుకొన్నా.
కానీ, "శుభోదయం" తో మొదలయ్యి "శుభ రాత్రి" గా పరిణమించి ," శుభ మధ్యాహ్నాం" గా అవతరించే సరికి ,ఎలా స్పందించాలో తెలియక కొట్టూమిట్టాడుతున్నా.
ఇక, " శుభ దినం" అని ఎక్కడ అంటారో అని జడుసుకుంటున్నా !

" మన తెలుగులో మనం ఎలా పలకరించుకొనే వాళ్ళమబ్బా !" అని అనుకుని,  మన తెలుగు తెల్లారినట్లే ఉంది ... పోనీ , మన  ముత్తవ్వాతాతలు
నోరారా ఎలా పలకరించుకొనే వారో అని ఓ ఫ్లాష్ బ్యాక్ వేసుకొందామన్నా ,ఏమీ గుర్తుకురావడం లేదు !
శుభం !

All rights @ writer. Title,labels, postings and related copyright reserved.

Oct 2, 2015

జై కిసానో ... !!!

నిజమే,
మీ  పుట్టినరోజున మిమ్మల్ని తలుచుకోవడం ,
ఎప్పటిలాగానే ,
 కాస్త నిశ్శబ్దంగా....
మరి కాస్త  నిదానంగా ...
ఎలాంటి హడావుడి లేకుండా.
పెనుచీకట్లు కమ్మాక.
ఆగి ఆగి  భోరు మంటూ కురుస్తున్న వాన గోల పడలేక..
ఇప్పటి కయినా ఆలస్యం కాలేదు లెమ్మని,
"అయినా మన శాస్త్రి గారికి ఈ హడావుడులేవీ గిట్టవు "లెమ్మని ..
అదనీ ఇదనీ అనుకొని..
ఇప్పటికి తెముల్చుకొన్నా.

మరి మామూలుగా  అయితే,
"అరరే...అవును కదా .. మరిచే పోయాను."అని దాటవేయవచ్చు .

మీరు తప్పేమి పట్టబోరు.మీ అభిమానులూ పెద్దగా పట్టించుకోరు.

కానీ,  జై జవానులనీ జై కిసానులనీ ఎలా మరవగలం?  ఎలా పట్టించుకోకుండా ఉండగలం?

జవానులకన్నా పరమపదించాకయినా  పరమవీరచక్రాలు ప్రసాదింపబడతాయి.
పలకరించే దిక్కు లేని  పల్లెటూరి రైతుల కుటుంబాలకు పట్టెడు మెతుకులు పుట్టవు !

అసలు రైతులన్న మాటే అదృశ్యపదాల జాబితాలో పడేసి,
అన్నదాత అన్న పదాన్ని  చెత్తబుట్ట పాలు చేసి,

పొలాలనన్నీ హలాల దున్ని ....మహానగర  ఆకాశహర్మ్యాల నిర్మాణాలు చేసేస్తూ.....
ఆ తళ తళ లాడే  గాజు భవనాల  కలల నీడల్లో నిలబడి....
జై కిసానో ... !!!

అని  గొంతు చించుకొని అరవాలంటే ....
ఎలాగ  నాయనా ?

అందుకే, మరుపే దివ్యౌషదమనీ.. మరిచిపోయాం కానీ ...
లాల్ బహదుర్ జీ... మీ మీద ప్రత్యేకమైన కినుకేమీ లేదు మాకు !

"అ" అంటే అప్పు , "ఆ" అంటే ఆత్మహత్య .
అదీ  సంగతి తండ్రీ !
ఇక,
ఎవరికి జేజేలు చెప్పేము ? ఏమని జేజేలు చెప్పేము ?
***



All rights @ writer. Title,labels, postings and related copyright reserved.

Oct 1, 2015

తలరక్ష రక్ష!!!


శిరస్త్రాణం అంట ! 
కాసేపు తల బర బరా గోక్కుని,
 ఆంధ్ర భారతిలోని  తెలుగు నిఘంటువుల్ని చకచకా తిరగేసా!
హెల్మెట్  అంటే తెలుగులో  ఏమిటి చెప్మా అని. 
తెగ బారెడు మాటలు. 

యధాప్రకారము శిరస్త్రాణం తో పాటు,

 శిరః కవచము ,తలజీరా,ఇనుప కుళ్ళాయి , బొమిడకము, నలికాముకుటము  మొదలగునవి వరసబెట్టాయి.

గూగులమ్మేమో ... తేటగా తేల్చి పడేసింది " ఇనుప టోపీ " అని. తలకు పెట్టుకొనే కవచం అని కూడా అందండోయ్!
తలవని భారాన్ని తలకెత్తుకొన్నానే అని తల బాదుకో బోయి,తమాయించుకొని , తటాలున తలపుల్లో మునిగా.
తలపాగా, తల తొడుగు, తల భద్ర , తల రక్ష ,తలచం ....
అబ్బబ్బో ... నా తల తిరిగిపోతోంది ! 
తెలుగండీ తెలుగు ! 

***
సురేశ్ కొలిచాల గారికి ధన్యవాదాలతో.
Suresh Kolichala My entries: 
తలకాపు, తలోలిమి (ఓలము = cover, ప్రొటెక్షన్), తలజీర, తలతొడుగు, తలయుడుపు, గూడ, తలపొదుగు, తలచూడి, తలమఱుగు/వు, తలమాటు, తలమేగు


Chandra Latha Suresh Kolichala garu. ధన్యవాదాలు. 
ఈ మధ్య తరుచు పత్రికల్లో పలకరించే మరో పదం... యూనిఫాం ... సమ దుస్తులు ,ఏక రూప దుస్తులు ... అంటూ. ప్రతి పదానికి అనువాదం చేయకుండా , సరి అయిన తెలుగు పదాన్ని ఎందుకు ప్రతిపాదించలేక పోతున్నారో తెలియడం లేదు. పోని.. ఈ రెండు మ
ాటలు నలుగురి నోళ్ళల్లో నానుతున్నాయా అంటే అదీ లేదు. యూనిఫాం అంటారే కానీ ...ఆ రెండింటిలో ఏ పదమూ వాడరు. 

ఒకే పత్రికలో ఒక సారి ... "ఏక దుస్తుల పంపిణీ " అని రాస్తారు. మరోసారి , "సమ దుస్తుల కొరత" అంటారు. నా బోటీ సామాన్య పాఠకులం ఏం జేస్తాం?" యూనిఫాం అని అనకూడదా నాయనా , ఎందుకొచ్చిన గందరగోళం ?" .. అని తేల్చేస్తాం. అదన్న మాట సంగతి!

పూర్వం కూడా సైనికుల కవాతుల్లో ఒకే రకం బట్టలు, ఆయుధాలు వేసుకొనే వారు కదా .. వారేమి అనే వారో ?


***
  • Suresh Kolichala Uniform అన్న పదానికి దండువుడుపు (దండు ఉడుపు) అన్న ప్రయోగం కనిపిస్తోంది. "ఇంగ్లిషువారి దండు వుడుపును వేసుకొన్నారు"
    • Chandra Latha బావుంది.ఇప్పుడే తెలిసింది. దండు ఉడుపు .. సైన్యం దుస్తులు అనుకోండి. మరే సంధర్భం లోనూ .. ఇలా వాడ లేదా? ముఖ్యంగా, యూని ఫాం ... బిళ్ళ జవాన్ల నుంచి బడిపిల్లల దాకా ... మామూలేగా .. ఆనాటి నుంచి ఈ నాటి వరకు. 
      మీ మాట వలన , నాకు అర్ధమయింది, ఆయా వృత్తి వ్యాపకాలను, సందర్భాలను బట్టి పదాలను వాడారు , ఒకే ఒక సామాన్య పదం కన్నా అని.
    • Giridhar Duggirala మీరు చెప్పింది నిజమే... కాని నాబోటి అర్ధజ్ఞానేస్వరుడికి.. ఎదో దండు వచ్చి ఊడ్చుకు పోఇన తరువాత అన్న అర్ధంలా ఉంది..
    • Charan Raj Pasupuleti · 3 mutual friends
      దండు ఉడుపు అంటే సైనిక వస్త్రాలే అవుతుందే తప్ప యూనిఫాం ( ఏకరీతి వస్త్రాధరణ) ఎలా అవుతుంది.... 
  • నా తెలిసినంతమేర యూరోపియన్ సాంగిత్యంతోటే మనవాళ్ళకు ఏకరీతి సైనిక వస్త్రధారణ అలవర్చుకున్నారు అంతకు మునుపు వారు చిహ్నాలు, జెండాలు ధరించి పోర్లో కొట్టుకునేవారు... రాజ దుస్తులకు, సైనిక దుస్తులకు, పురోహిత దుస్తులకు, సామాజిక, అధికారిక దుస్తులకు మధ్య తేడా కలిగిన ఉండవచ్చుకాని, ఆ దుస్తులు ఒకే రంగు, కుట్టు లేవని శ్రీకృష్ణదేవరాయల మీద వచ్చిన ఓ Monographలో చదివినట్లు గుర్తు.
  • Suresh Kolichala Charan Raj: భాషలో కొత్తపదాలు సృష్టించేనప్పుడు అర్థసంకోచం (narrowing), అర్థవ్యాకోచం (widening) సహజం. ఇంగ్లీషులో అలాంటి పదాలు కోకొల్లలు. 

    నిజానికి "ఉడుపు" అన్న పదాన్నే uniform dress అన్న అర్థంలో వాడుకోవచ్చు. " వాడి ఉడువు చూచి వాడు గుర్రపురౌతని తెలుసుకొన
    ్నాను". ఉమ్మడిఉడుపు, దండుడుపు లాంటి పదాలను కూడా వాడుకోవచ్చు. మనకు తెలుగు ఆకాడమీ వంటి ఒక ప్రామాణిక సంస్థ ఇటువంటి నిర్ణయాలు చేసి పుస్తకాలు ప్రచురిస్తే అందరూ ఒకే పదజాలం వాడటం సులభమౌతుంది.
  • Nagaraju Pappu Suresh Kolichala నాకు ఏమాత్రం ప్రవేశం, పరిచయం లేని విషయం ఇది, అయినా ఉండబట్టలేక - కొన్ని ఇంగ్లీషు పదాలకి తెలుగు అనువాదాలు చూస్తే అవి వాడేవిధంగా ఉండవు. యూనిఫాం అనేది ఇంగ్లీషులో, భాషాపరంగా 'బట్టతో' ఏ సంబంధమూలేని పదం, అందుకే "సమ", ఏక" వంటీ అనువాధాలు దానికినప్పవేమో!! ఇక కొన్ని పదాలకి సింప్లిసిటీ చాలా అవసరం, మనకి రోజువారి వాడకంళో ఉన్న పదాలు కావాలి, తడుముకోకుండా ఎవరికైనా అవి తట్టాలంటే.. యూనిఫాంకే కొలువు బట్టలు అనో బడి చొక్కాలు అనో అంటే చాలదా?
  • Suresh Kolichala Nagaraju: I have always been for all for creating new words based on what is natural and idiomatic in Telugu, instead of attempting to translate English words literally, word-for-word. I hate translations like "సమ దుస్తులు", "ఏక దుస్తులు". If "బడి చొక్కాలు" is currently in usage, then, by all-means it should be encouraged and popularized by the media. 

    However, I also believe Telugu has a large set of vocabulary that has become archaic and fallen into disuse, and it would be very useful to revive and reuse it for modern needs. In that sense, "ఉడుపు" can be resuscitated to mean "uniform" in the modern sense, to refer to any uniform (work/office-uniform or school uniform or army uniform).
  • Charan Raj Pasupuleti · 3 mutual friends
    'ఉడుపు' లాంటి 'మోటు' పదాలు ఈ ఆధునిక తెలుగు ప్రపంచంలొ వ్యాప్తిని పొందుతాయని నేను భావించటం లేదు.. ఇటువంటి పదాల పునర్జీవనంతోటి తేనెలొలుకు తెలుగు అనుకునే స్థాయినుంచి తెలుగంటే నాటుపురం మోటు వ్యవహారంలా సగటు తెలుగు వినియోగకారునికి అనిపించే ప్రమాదం ఉంది.. దాంతో వారు 'యూనీఫామ్' అన్నదానితోనే కొనసాగుతారు... 'బడిచొక్కాలు' కూడా సాంస్కృతిగా దిగువతరగతికి చెందిన వారు మాత్రమే బహిరంగా ఉచ్చరించేదానికి అవకాశం ఉంది (నేడు అలాంటివారెవ్వరూ లేరు. బడి అన్న పదోచ్చరణే తగ్గిపోయింది) ...యూనీఫామ్ కు సూచించే తెలుగుపదం ఒక్క వర్గానికి కాకుండా యూనీవర్శల్ గా (సార్వజనికంగా) ఉంటేనే వ్యాప్తిలోకి తేగలమని నా అభిప్రాయము.


Chandra Latha మోటు పదాలని అనబడుతున్నవి తెలుగు పదాలనీ, హెల్మెట్ అన్న పదం ఎంత పరాయిదో శిరస్త్రాణమూ అంత పరాయిదేననీ... అచ్చమైన తెలుగు పదాలు అనేకం ఉన్నాయని ..మనం వాడుకలోకి తేవచ్చుననీ.. అనుకొంటూ ఈ చిన్ని అభిప్రాయం అచ్చేసాను. 
మన హోసూరు తెలుగు ఉద్యమ మిత్రులు " చే పలుకి (Cell Phone) " మప్పిదాలు( Thanks )" మొదలయిన అనేకానేక పదాలను సహజంగా వాడేస్తున్నారు. బడిలో యూనిఫాం ఉండకూడదని భావించే వారిలో నేనూ ఒకరిని. పిల్లలలో అసమానతల పట్ల అవగాహన కలిగేలా, చేతనాభరితమైన చదువులు చెప్పగలిగినప్పుడు, చెప్పలేని మన చేతగానితనానికి ఒకే రకం ముసుగులేయడం దేనికి?
ఇది, మాటల చర్చ కాబట్టి, ఒక గట్టి పట్టుదలతో , మన తెలుగు ని మరింతగా మన తెలుగు గా మన పిల్లలకు అందించవచ్చు. తెలుగు అక్షరాల్లో ఇంగ్లీసు పదాలను రాయడం, ఇంగ్లీషు పదాలకు ప్రతి పద అనువాదం చేయడం ,సంస్కృతం పట్ల పెరిగే మోజే కానీ తరగని వ్యామోహం , తెలుగంటే ఎన్ని సంకృత పదాల సక్లిష్ట సమాసబూయిష్టమయితే అంత గొప్ప తెలుగన్న భావన లాంటి కొన్ని ... మన తెలుగు జాతి సహజలక్షణాలను సంస్కరించుకొంటే.... ఎంతో సరదాగా సంతోషంగా చేయవచ్చును. మిగిలిన భాషాసంబంధ విషయాలు... భాష పై పలువిధాలుగా కృషి చేస్తున్న విజ్ఞులు Suresh Kolichala garu , Nagaraju Pappu garu చెప్ప గలరు !


All rights @ writer. Title,labels, postings and related copyright reserved.

బుద్ధుడిమాట ఈ పూట